ต้องหัดสร้างเหตุ
posted on 03 Jun 2009 15:59 by porrama
ผู้ถาม : จะบอกว่าใหม่มากสำหรับเรื่องนี้นะคับ คือเวลาฟังซีดี หรือฟังคนอื่นคุย จะไม่เข้าใจว่า อะไรคือเพ่ง อะไรคือน้อม อะไรคือมาที่ฐาน อะไรคือกระจาย อะไรคือเห็นแสงอะไรอย่างนี้ครับ
แตว่าก่อนหน้านี้ เวลาฟังซีดี หลวงพ่อจะบอกว่า ให้รู้จิต รู้ว่ามันเศร้า ก็รู้ว่าเศร้า หรือว่าดีใจ ก็คือรู้ว่าดีใจ แล้วก่อนหน้านี้ก็จะ โอเค...พอมันเศร้าปุ๊บก็จะ อ่ะ เศร้าแล้วนะ แล้วมันก็จะหายไป
พอสุขปุ๊ป ก็โอเค...สุขแล้วนะ มันเหมือนกับประโยคนึงที่เคยได้ยิน ทุกข์ก็รู้ทุกข์ แล้วทุกข์มันจะหายไป มันก็แวบนึงที่ทำให้เหมือนกับจะเข้าใจประโยคนี้
ทีนี้มาถึงตอนนี้ มันมีเรื่องไม่สบายใจเกิดขึ้น
ทีนี้เวลาพอมันทุกข์ปุ๊บ มันก็จะรู้ว่าทุกข์ แต่ทีนี้ทุกข์มันก็ไม่หายแล้วอะครับ
มันเหมือนไปติดว่า มันไม่สบายใจ มันไม่มีกำลัง มันไม่มีแรงแล้ว
ก็เลยอยากทราบคำแนะนำหรือเคล็ดลับว่า ทำยังไงเราควรจะตัดเรื่องไม่สบายใจ แล้วเราจะกลับมาทำได้เหมือนเดิม หรือว่ามีอะไรที่ทำแล้วมันจะหายไม่สบายใจไหมคับ
หมอณัฏฐ์ : คำถามนี้จะเกิดเสมอสำหรับผู้ที่หัดภาวนาใหม่ ๆ เคล็ดลับไม่มี มีแต่เคล็ดไม่ลับ คือนับหนึ่งอย่างเดียว
คือไม่มีกำลังใจอ่ะ ก็มีแต่วิธีทำ รู้สึกอย่างเดียว
เพราะฉะนั้นเนี่ย ที่บอกว่าหายไป ขบวนการหายเนี่ย มันไม่ได้เกิดสำหรับผู้ที่หัดภาวนาใหม่ ๆ มันเกิดเมื่อ เกิดผลของสติแล้ว
เกิดผลของสติ เกิดอะไร จิตระลึกได้แล้ว จำสภาวะได้ ระลึกรู้คือสติ
ระลึกรู้ได้ ต้องเห็นบ่อย เห็นบ่อยก็คือ เกิดบ่อย ๆ
เกิดบ่อยเห็นบ่อยจำได้ ถึงจะเกิดระลึกได้ ขบวนการมันต้องต่อเนื่อง
เพราะฉะนั้น เราเห็นบ่อยหรือยัง ถ้ายังไม่เห็นบ่อย มันก็จำไม่ได้
จำไม่ได้ ก็ไม่ระลึกได้ ไม่ระลึกได้ก็ไม่เกิดสติ ไม่เกิดสติ สภาวะก่อนหน้าก็ไม่เกิดการขาด คือไม่ดับให้เราเห็น
เพราะฉะนั้น หัดใหม่ ๆ มันยังไม่เห็นบ่อย จิตก็ยังไม่เกิดขบวนการจดจำ
ไม่เกิดขบวนการจดจำ อารมณ์ที่เกิดมันก็เป็นอย่างนั้น มันก็ไปดิ้นขลุกขลักอยู่อย่างนั้น
ถามว่าทำอย่างไร ไม่ทำอะไร ก็รู้เอาว่ามันอยู่อย่างนั้น
ให้ดูเหมือนจิตเป็นสิ่งของอันอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับเรา หายไม่หายช่างมัน ไม่หายก็รู้สึกไปว่ามันอยู่
แต่มีภาวะ มีอย่างอื่นทำก็ทำไป รู้สึกเอา แต่อย่าให้มันท่วมท้นออกมาข้างนอกละกัน เพราะนั่นจะเกิดปัญหา
ผู้ถาม : คำว่าเห็นบ่อย นี่คือเห็นอารมณ์ที่มันเกิดขึ้น อารมณ์ไม่สบายใจ
หมอณัฏฐ์ : วันนึงมันมีหลายอารมณ์
ผู้ถาม : ผมรู้สึกว่า อย่างแบบอารมณ์โกรธนี่ครับ เมื่อก่อนพอมันโกรธปุ๊ป มันก็จะไม่รู้ว่าโกรธ แต่พอมาฝึกปุ๊ป พอโกรธปุ๊ป ก็โอเคโกรธ แล้วก็หาย
ผมรู้สึกว่าตอนนี้นี่ อาการไม่สบายใจมาให้เห็น แล้วก็สังเกตเห็นบ่อยกว่าโกรธอีก
แต่ว่า รู้สึกได้ว่า เห็นไม่สบายใจอีกแล้ว แล้วมันก็... เออแต่ว่าจริง ๆ มันก็หายนะ แต่ว่ามันมาบ่อยมากเลย
หมอณัฏฐ์ : คือถ้าอารมณ์แรง แล้วมันไม่หมดเหตุนะ มันก็อยู่ของมันแหละ จริง ๆ ขบวนการที่ทำให้มันอยู่ต่อเนื่องมันมีอยู่
แต่การที่เราไปหัดรู้สึก หัดใหม่ ๆ เรายังไม่เห็นขบวนการที่ละเอียดขนาดนั้น
คือเราก็ต้องเห็นสิ่งที่มันหยาบก่อน เส้นทางมันเป็นแบบนั้นนะ คือเริ่มต้นก็ต้องเห็นอย่างนั้น
เห็นแล้วก็ รู้เท่าที่เห็น รู้สึกเท่าที่มี แต่เห็นแค่รู้สึก แล้วไม่ทำอะไรต่อ
แค่นี้ก็ยากมากแล้ว เพราะมันจะเข้าไปทำอะไรต่อ
เพราะพอเรามีอารมณ์แล้ว เรารู้สึกเสร็จแล้วมันไม่หายนี่
จริง ๆ ทุกคนอยากให้มันหายแหละ แต่มันไม่หายหรอก
แต่ถ้าหาย ไม่ใช่การภาวนา ไม่ใช่การทำวิปัสสนา
แต่เป็นการแก้ คือเปลี่ยนอารมณ์ กลายเป็นขบวนการของสมถะ
แต่มันก็ต้องเปลี่ยนถ้ามันไม่ไหว
แต่เราต้องบอกว่า ขณะที่เราเปลี่ยนนี่ เราไม่ได้ภาวนา เราไม่ได้ดูจิต
แต่เราต้องแก้สถานการณ์ มันอีกประเด็นนึง
พอแก้แล้วดูไหวแล้ว เริ่มดูไหว ก็แค่หัดรู้สึก แล้วก็พลิกมาภาวนาใหม่
ถ้าถามว่าเมื่อไหร่ สิ่งที่ว่านี่จะเกิด ก็ต้องหัดสร้างเหตุ ต้องมีความต่อเนื่องในการสร้างเหตุของสติ
สร้างเหตุของสติจนกระทั่งเกิดผล เกิดสติที่เป็นผลขึ้นมา
สติที่เป็นผลคือการระลึกได้
แต่สติที่เป็นเหตุนี่ไม่ใช่ สติเหตนี่คือหัดรู้สึก
และสติทั่วไปนี่ ไม่เรียกว่าสติที่เป็นผล ไม่ใช่สติที่เกิดการระลึกได้
สติที่เราเขียนหนังสือ ทำงาน อันนี้เป็นเราทำ เราเจตนาทำ อันนี้ไม่ใช่การระลึกได้ การระลึกได้เกิดเอง มันคนละขบวนการ
ผู้ถาม : ก็คือไม่ต้องทำอะไรเลย ถ้ามันจะไม่สบายใจก็ปล่อยมันไป
หมอณัฏฐ์ : ไม่ใช่ปล่อย ให้หัดรู้สึก ถ้าปล่อยก็ไม่ต้องภาวนา
ผู้ถาม : รู้สึกว่า.. โอเค รู้สึกไม่สบายใจ
หมอณัฏฐ์ : ใช่ครับ
ผู้ถาม : แล้วพอมันรู้สึกปุ๊บ มันก็จะจ๋อย เศร้า
หมอณัฏฐ์ : จ๋อยก็รู้สึก ก็รู้สึกว่าเศร้า
ผู้ถาม : รู้สึกว่าเศร้าไป
หมอณัฏฐ์ : ใช่ เศร้าซักพัก เผลอไปคิดไอ้เรื่องเก่า
ผู้ถาม : ใช่ครับ
หมอณัฏฐ์ : ก็ให้รู้ว่าเผลอ
ผู้ถาม : เผลอไปคิดอีกแล้ว
หมอณัฏฐ์ : เปลี่ยนเป็นสามสภาวะแล้วเห็นไหม บอกว่าไม่มีอะไร มันมีอะไรให้ดูตลอดนะ ถ้าตราบใดที่หัดรู้สึก จะมีสิ่งที่ถูกรู้ทันทีเลย ให้ดู มีทุกอันเลย
แต่เผอิญเราไม่ได้ดูเท่านั้นเอง เพราะเรายังหัดใหม่ ๆ ความชำนาญมันยังไม่เกิด ก็ต้องก้มหน้าก้มตาดูไป
ผู้ถาม : ครับ ขอบคุณมากครับ
---------------------------------------------------------
กิจกรรมสนทนาดูจิตเพื่อความรู้สึกตัว
30 พค. 52 ช่วงแรก นาทีที่ 49
